Kalibracija za kliničko bilježenje parodontnog statusa

Cilj bilježenja parodontnog statusa je zabilježiti recesiju, dubinu sondiranja i razinu pričvrska u šest točaka po zubu ili implantatu u cijelom zubalu s milimetarskom preciznošću. Za sva mjerenja izvedena parodontnom sondom, vrijednosti pročitane na sondi zaokružuju se prema gore.

1. Rub gingive, dubina sondiranja i razina pričvrska

Na svakom mjestu prvo se mjeri vrijednost „Ruba gingive”, a odmah zatim vrijednost „Dubine sondiranja”. Vrijednost „Razine pričvrska” automatski se izračunava u mrežnom parodontnom statusu i grafički prikazuje plavom linijom.

Prva vrijednost „Rub gingive” je milimetarska udaljenost od kliničkog ruba gingive do referentne točke, kao što je caklinski-cementno spojište. Ako rub postojeće krunice ili ispuna nije udaljen više od 3 mm apikalno od izvornog caklinsko-cementnog spojišta, ti se rubovi koriste kao referentne točke. U suprotnom se bira virtualna referentna točka na razini izvornog caklinsko-cementnog spojišta.

Druga vrijednost „Dubina sondiranja” je milimetarska udaljenost od kliničkog ruba gingive do dna gingivnog sulkusa ili parodontnog džepa.

Treću vrijednost „Razina pričvrska” izračunava mrežni parodontni status za svako mjesto prema sljedećoj formuli:

Razina pričvrska (mm) = Dubina sondiranja (mm) – Rub gingive (mm)

Zdrav parodont

U zdravom parodontu caklinsko-cementno spojište leži ispod ruba gingive i neposredno iznad razine pričvrska (nema gubitka pričvrska).

Vrijednosti za „Rub gingive” 1 i „Dubinu sondiranja” 2 su u ovom slučaju identične.

Izračun razine pričvrska na gore prikazanoj slici je:

Razina pričvrska 0 mm = Dubina sondiranja 2 mm – Rub gingive 2 mm

Zdravo periimplantatno tkivo

U zdravom periimplantatnom tkivu rub nadogradnje leži malo ispod periimplantatne sluznice (nema gubitka alveolarne kosti).

Izračun razine alveolarne kosti (razina pričvrska) na gore prikazanoj slici je:

Razina alveolarne kosti 2 mm = Dubina sondiranja 3 mm – Rub gingive 1 mm

Hyperplastični parodont (prekomjerni rast)

U hiperplastičnom parodontu caklinsko-cementno spojište može ležati duboko ispod ruba gingive (>3 mm), ali i dalje neposredno iznad razine pričvrska (nema gubitka pričvrska).

Vrijednosti za „Rub gingive” 1 i „Dubinu sondiranja” 2 također su u ovom slučaju identične.

Izračun razine pričvrska na gore prikazanoj slici je:

Razina pričvrska 0 mm = Dubina sondiranja 5 mm – Rub gingive 5 mm

Napomena: Džepovi s dubinom sondiranja od 4 mm ili više bez gubitka pričvrska nazivaju se lažnim džepovima (pseudodžepovima).

Zdravo periimplantatno tkivo u estetskoj zoni

U zdravom periimplantatnom tkivu u estetskoj zoni rub nadogradnje leži dublje ispod periimplantatne sluznice (nema gubitka alveolarne kosti).

Izračun razine alveolarne kosti (razina pričvrska) na gore prikazanoj slici je:

Razina alveolarne kosti 2 mm = Dubina sondiranja 5 mm – Rub gingive 3 mm

Parodontni džep

U bolesnom parodontu caklinsko-cementno spojište može ležati iznad ili ispod ruba gingive. Udaljenost od ruba gingive do dna parodontnog džepa bilježi se kao dubina sondiranja 2.

Izračun razine pričvrska na gore prikazanoj slici je:

Razina pričvrska 5 mm = Dubina sondiranja 7 mm – Rub gingive 2 mm

Napomena: Džepovi od 4 mm ili više koji preostanu nakon završetka parodontne terapije nazivaju se rezidualnim džepovima.

Periimplantatni džep

U periimplantatnom bolesnom tkivu s gubitkom alveolarne kosti rub nadogradnje može ležati malo ispod ili iznad periimplantatne sluznice. Udaljenost od ruba periimplantatne sluznice do dna periimplantatnog džepa bilježi se kao dubina sondiranja 2.

Izračun razine alveolarne kosti (razina pričvrska) na gore prikazanoj slici je:

Razina alveolarne kosti 6 mm = Dubina sondiranja 7 mm – Rub gingive 1 mm

Recesija gingive

U slučaju recesije gingive rub gingive leži apikalno od caklinsko-cementnog spojišta. Izmjerena vrijednost za „Rub gingive” 1 tada se navodi s negativnim predznakom.

Izračun razine pričvrska na gore prikazanoj slici je:

Razina pričvrska 6 mm = Dubina sondiranja 2 mm – Rub gingive -4 mm

Periimplantatna recesija

U slučaju periimplantatne recesije rub periimplantatne sluznice leži apikalno od ruba nadogradnje. Izmjerena vrijednost za „Rub gingive” 1 tada se navodi s negativnim predznakom.

Izračun razine alveolarne kosti (razina pričvrska) na gore prikazanoj slici je:

Razina alveolarne kosti 4 mm = Dubina sondiranja 2 mm – Rub sluznice (gingive) -2 mm

Šest mjesta bilježenja po zubu ili implantatu

Ključan za bilježenje svih parodontnih ili periimplantatnih mjerenja je odabir točnih šest mjesta oko zuba ili implantata. U tu svrhu zub ili implantat promatra se s okluzalne strane i dijeli u 6 dijelova. Za svaki od tih dijelova određuje se i mjeri mjesto s najdubljom vrijednošću sondiranja.

Kut parodontne sonde

Pri mjerenju dubine sondiranja sonda se vodi apikalno duž površine zuba. Može se nagnuti u mezio-distalnoj osi A ili B, dok se buko-oralni smjer mora držati paralelno s uzdužnom osi zuba.

2. Zahvaćenost furkacija

Furkacije kutnjaka i prvih pretkutnjaka u gornjoj čeljusti ispituju se furkacijskom sondom. Horizontalna komponenta ukupne dubine penetracije dijeli se u stupnjeve 0 - 3 prema sljedećim kriterijima (Hamp i sur., 1975.).

Stupanj 0 Ulaz u furkaciju se ne može detektirati

Stupanj 1 Furkacija se može detektirati, horizontalna vrijednost sondiranja ≤ 3 mm

Stupanj 2 Furkacija se može detektirati, horizontalna vrijednost sondiranja > 3 mm

Stupanj 3 Furkacija otvorena skroz naskroz

3. Pomičnost zuba

Pomičnost svih postojećih zuba mjeri se bidigitalno i dijeli u stupnjeve 0 – 3 prema sljedećim kriterijima (Miller, 1950.).

Stupanj 0 Fiziološka pomičnost

Stupanj 1 Povećana pomičnost do 1 mm horizontalno

Stupanj 2 Povećana pomičnost više od 1 mm horizontalno

Stupanj 3 Jaka pomičnost u vertikalnom smjeru

Literatura

Miller S. C., Textbook of Periodontia, 3. izdanje, The Blakiston Co., Philadelphia i Toronto, 1950.

Hamp S. E., Nyman S., Lindhe J., Periodontal treatment of multirooted teeth. Results after 5 years. J. Clin. Periodontol. 1975;2:126–135. doi: 10.1111/j.1600-051X.1975.tb01734.x.