Kalibracja do klinicznego rejestrowania statusu przyzębia

Celem rejestrowania statusu przyzębia jest zapisanie recesji, głębokości sondowania i poziomu przyczepu w sześciu punktach na ząb lub implant w całym uzębieniu, z dokładnością co do milimetra. We wszystkich pomiarach wykonywanych sondą periodontologiczną wartości odczytywane na sondzie zaokrągla się w górę.

1. Brzeg dziąsła, Głębokość sondowania i Poziom przyczepu

W każdym miejscu najpierw mierzona jest wartość "Brzegu dziąsła", a następnie natychmiast wartość "Głębokości sondowania". Wartość "Poziomu przyczepu" jest automatycznie obliczana w periodontogramie online i wyświetlana graficznie jako niebieska linia.

Pierwsza wartość "Brzeg dziąsła" to odległość w milimetrach od klinicznego brzegu dziąsła do punktu odniesienia, np. granicy szkliwno-cementowej. Jeśli istniejący brzeg korony lub wypełnienia znajduje się nie więcej niż 3 mm dowierzchołkowo od pierwotnej granicy szkliwno-cementowej, te brzegi są używane jako punkty odniesienia. W przeciwnym razie wybiera się wirtualny punkt odniesienia na poziomie pierwotnej granicy szkliwno-cementowej.

Druga wartość "Głębokość sondowania" to odległość w milimetrach od klinicznego brzegu dziąsła do dna kieszonki dziąsłowej lub przyzębnej.

Trzecia wartość "Poziom przyczepu" jest obliczana przez periodontogram online dla każdego miejsca zgodnie z następującym wzorem:

Poziom przyczepu (mm) = Głębokość sondowania (mm) – Brzeg dziąsła (mm)

Zdrowe przyzębie

W zdrowym przyzębiu granica szkliwno-cementowa znajduje się poniżej brzegu dziąsła i bezpośrednio nad poziomem przyczepu (brak utraty przyczepu).

Wartości dla "Brzegu dziąsła" 1 i "Głębokości sondowania" 2 są w tym przypadku identyczne.

Obliczenie poziomu przyczepu na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom przyczepu 0mm = Głębokość sondowania 2mm – Brzeg dziąsła 2mm

Zdrowa tkanka okołowszczepowa (wokół implantu)

W zdrowej tkance okołowszczepowej krawędź suprastruktury leży nieco poniżej błony śluzowej otaczającej implant (brak utraty kości wyrostka zębodołowego).

Obliczenie poziomu kości wyrostka zębodołowego (poziomu przyczepu) na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom kości wyrostka zębodołowego 2mm = Głębokość sondowania 3mm – Brzeg dziąsła 1mm

Hiperplastyczne przyzębie (Przerost dziąseł)

W przyzębiu hiperplastycznym granica szkliwno-cementowa może znajdować się znacznie poniżej brzegu dziąsła (>3mm), ale wciąż bezpośrednio nad poziomem przyczepu (brak utraty przyczepu).

Wartości dla "Brzegu dziąsła" 1 i "Głębokości sondowania" 2 również są w tym przypadku identyczne.

Obliczenie poziomu przyczepu na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom przyczepu 0mm = Głębokość sondowania 5mm – Brzeg dziąsła 5mm

Uwaga: Kieszonki o głębokości sondowania 4 mm lub więcej bez utraty przyczepu nazywane są kieszonkami rzekomymi.

Zdrowa tkanka okołowszczepowa w strefie estetycznej

W zdrowej tkance okołowszczepowej w strefie estetycznej brzeg suprastruktury znajduje się głębiej pod błoną śluzową wokół implantu (brak utraty kości wyrostka zębodołowego).

Obliczenie poziomu kości wyrostka zębodołowego (poziomu przyczepu) na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom kości wyrostka zębodołowego 2mm = Głębokość sondowania 5mm – Brzeg dziąsła 3mm

Kieszonka przyzębna

W chorym przyzębiu granica szkliwno-cementowa może znajdować się powyżej lub poniżej brzegu dziąsła. Odległość od brzegu dziąsła do dna kieszonki przyzębnej rejestruje się jako głębokość sondowania 2.

Obliczenie poziomu przyczepu na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom przyczepu 5mm = Głębokość sondowania 7mm – Brzeg dziąsła 2mm

Uwaga: Kieszonki wielkości 4 mm lub więcej, które pozostają po zakończeniu leczenia periodontologicznego, nazywane są kieszonkami resztkowymi.

Kieszonka okołowszczepowa

W chorej tkance okołowszczepowej z utratą kości wyrostka zębodołowego, krawędź suprastruktury może znajdować się nieco poniżej lub powyżej błony śluzowej wokół implantu. Odległość od brzegu błony śluzowej otaczającej implant do dna kieszonki okołowszczepowej rejestruje się jako głębokość sondowania 2.

Obliczenie poziomu kości wyrostka zębodołowego (poziomu przyczepu) na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom kości wyrostka zębodołowego 6mm = Głębokość sondowania 7mm – Brzeg dziąsła 1mm

Recesja dziąsłowa

W przypadku recesji dziąsłowej, brzeg dziąsła leży dowierzchołkowo w stosunku do granicy szkliwno-cementowej. Zmierzona wartość "Brzegu dziąsła" 1 jest wówczas podawana ze znakiem ujemnym.

Obliczenie poziomu przyczepu na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom przyczepu 6mm = Głębokość sondowania 2mm – Brzeg dziąsła -4mm

Recesja okołowszczepowa

W przypadku recesji okołowszczepowej, brzeg błony śluzowej otaczającej implant leży dowierzchołkowo do brzegu suprastruktury. Zmierzona wartość "Brzegu dziąsła" 1 jest wówczas podawana ze znakiem ujemnym.

Obliczenie poziomu kości wyrostka zębodołowego (poziomu przyczepu) na przedstawionym powyżej rysunku to:

Poziom kości wyrostka zębodołowego 4mm = Głębokość sondowania 2mm – Margo Mucosae (Gingivae) -2mm

Sześć punktów zapisu na ząb lub implant

Kluczowe do zarejestrowania wszystkich pomiarów przyzębia lub okołowszczepowych jest wybranie właściwych sześciu punktów wokół zęba lub implantu. W tym celu ząb lub implant ocenia się od strony żującej (okluzyjnej) i dzieli na 6 sekcji. Dla każdej z tych sekcji określa się i mierzy miejsce o najwyższej wartości sondowania.

Kątowanie sondy periodontologicznej

Podczas pomiaru głębokości sondowania, sonda jest prowadzona dowierzchołkowo wzdłuż powierzchni zęba. Może być nachylona w osi mezjalno-dystalnej A lub B, podczas gdy kierunek przedsionkowo-językowy musi być utrzymywany równolegle do długiej osi zęba.

2. Zajęcie furkacji

Furkacje trzonowców i pierwszych przedtrzonowców w górnej szczęce są badane za pomocą sondy do furkacji. Poziomy składnik całkowitej głębokości penetracji jest podzielony na stopnie 0 - 3 według następujących kryteriów (Hamp i in., 1975).

Stopień 0 Wejście do furkacji niewyczuwalne

Stopień 1 Furkacja wyczuwalna, pozioma wartość sondowania ≤3mm

Stopień 2 Furkacja wyczuwalna, pozioma wartość sondowania >3mm

Stopień 3 Furkacja otwarta na wylot

3. Ruchomość zębów

Ruchomość wszystkich istniejących zębów jest badana dwupalcowo i podzielona na stopnie 0 – 3 według następujących kryteriów (Miller, 1950).

Stopień 0 Ruchomość fizjologiczna

Stopień 1 Zwiększona ruchomość do 1mm w poziomie

Stopień 2 Zwiększona ruchomość ponad 1mm w poziomie

Stopień 3 Znaczna ruchomość w kierunku pionowym

Literatura

Miller S. C., Textbook of Periodontia, 3rd edition, The Blakiston Co., Philadelphia and Toronto, 1950.

Hamp S. E., Nyman S., Lindhe J., Periodontal treatment of multirooted teeth. Results after 5 years. J. Clin. Periodontol. 1975;2:126–135. doi: 10.1111/j.1600-051X.1975.tb01734.x.